De moderne wereld verandert en de opkomst van de nieuwe informatie- en communicatietechnologie - ICT (waaronder het internet) houdt niet alleen het opstellen van nieuwe regels in maar ook het grondig veranderen van de individuele en de collectieve gedragingen. Daar de overheid zich bewust is van de nieuwe uitdagingen die de ontwikkeling van de elektronische handel met zich brengt, heeft ze beslist een orgaan op te richten waardoor het mogelijk wordt alle aspecten ervan te behandelen … in het belang van iedereen!
Bovendien is het Observatorium van de Rechten op het Internet een forum waar, op vrijwillige basis, elke burger, ongeacht of hij van dichtbij of van ver betrokken is bij informatie- en communicatietechnologieën (ICT), zijn zienswijze kan weergeven en informatie kan bekomen over de beslissingen die op dit vlak worden genomen.
Als Minister van Economie is Charles Picqué belast met het creëren en handhaven van een gunstig economisch klimaat. Vandaag zijn wij ons allen bewust van het kapitale belang van de ontwikkeling van de elektronische handel in deze context en van de positieve invloed ervan op de economische groei van een land.
Ondanks deze juridische voorzieningen roept de elektronische handel nog vele vragen op en ontwikkelt hij zich relatief langzaam. De voornaamste oorzaak hiervan is het gebrek aan vertrouwen in de virtuele ruimte; de vrees dat onze gegevens voor iets anders zullen dienen dan datgene waarvoor ze werden verzameld; de vrees zich te verbinden zonder geschreven document; het wantrouwen tegenover een niet-handgeschreven handtekening; de vrees bij een handelaar te kopen die men nooit heeft ontmoet, ...
Het is dan ook duidelijk dat het op de nieuwe technologieën toegepaste recht niet altijd een pasklaar antwoord biedt voor deze toestanden. Heeft de consument in de virtuele wereld werkelijk de garantie dat hij dezelfde bescherming geniet als deze die hij heeft in de "reële" wereld als het recht dit niet bepaalt? Niet iedereen kan het zich in die gevallen veroorloven gerechtelijke stappen te ondernemen. Vele vragen blijven nog onbeantwoord.
De basis is gelegd, maar de samenhang ontbreekt: eerst moet er een mentaliteitsverandering plaatsgrijpen om het vertrouwen in de materiële wereld te verplaatsen naar de virtuele wereld. Het gaat dus om een maatschappelijk probleem dat als dusdanig moet worden aangepakt, d.w.z. dat het in alle vrijheid met alle betrokken actoren moet worden besproken.
Bijgevolg dient, een beraad- en overlegorgaan voor de economische actoren gecreëerd te worden, dat rechtstreeks bij de opkomst van de nieuwe technologieën betrokken is. Het is immers belangrijk dat de Regering, en in het bijzonder de Minister van Economie, door de verschillende economische actoren wordt geïnformeerd over de diverse kwesties aangaande het gebruik van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën.
Te downloaden in pdf-formaat: de volledige tekst van het Koninklijk Besluit van 26 november 2001 houdende oprichting van het Observatorium van de Rechten op het Internet (Belgisch Staatsblad van 15/12/2001).
Het Observatorium van de Rechten op het Internet bevat personaliteiten die een onbetwistbare ervaring hebben op het vlak van de nieuwe technologieën, vertegenwoordigers van de economische actoren en ook vertegenwoordigers van de gebruikers. Toch wordt ervoor gezorgd dat de Minister van Economie en de Minister van Middenstand en KMO's (zonder stemgerechtigd te zijn) over een waarnemer beschikken, rekening houdend met het belang van de elektronische handel voor de KMO's heeft.
De lijst van de leden is hier te raadplegen.