PRAKTISCHE FICHES
VERKOPERS

Het verzakingsrecht van de consument


Eén van mijn klanten heeft me meegedeeld dat hij afziet van de overeenkomst. Heeft hij dat recht?

Indien je klant een vakman is, dat wil zeggen indien hij bij jou geen overeenkomst voor niet-beroepsmatige doeleinden heeft gesloten, voorziet de wet geen verzakingsrecht in zijn voordeel. Het staat je uiteraard vrij om hem dat recht zelf toe te kennen.

Indien je klant een consument is, kent de wet hem in een bepaald aantal gevallen een verzakingsrecht toe binnen een termijn van ten minste zeven werkdagen. Maar opgelet, dat recht geldt niet voor om het even welk product of om het even welke dienstverlening.

Indien je een product verkoopt, zal de overeenkomst in principe onderworpen zijn aan een verzakingsrecht, behalve voor de volgende producten:

Indien je een dienst aanbiedt, is het verzakingsrecht van toepassing, behalve in twee gevallen:


Ben ik verplicht om aan de klant te zeggen dat hij het recht heeft om af te zien van de overeenkomst ? Welke risico’s loop ik als ik hem niets zeg ?


Je bent verplicht om een aantal inlichtingen te verstrekken aan de klant, met name inlichtingen betreffende het verzakingsrecht.

Vóór het sluiten van de overeenkomst moet je de klant duidelijk inlichten over het al dan niet bestaan van een verzakingsrecht. Indien je hem vóór het sluiten van de overeenkomst niet zegt dat hij geen recht op verzaking heeft, geniet hij van een uitzonderlijk verzakingsrecht van drie maanden, ongeacht het geleverde product of de verleende dienst! Met andere woorden, de consument verkrijgt bijgevolg niet alleen een recht op verzaking voor een product of een dienst die daarvoor normaliter niet in aanmerking komt, maar bekomt eveneens een langere verzakingstermijn.

Bovendien moet je, zodra de klant de bestelling heeft geplaatst, een aantal inlichtingen aan hem bevestigen via e-mail of in de documentatie die samen met de levering wordt opgestuurd, met name:

Indien je die inlichtingen niet verstrekt, zal de verzakingstermijn van de consument op drie maanden worden gebracht.

Tenslotte moet je in het bevestigende document één van de twee volgende ad hoc formules vermelden, naargelang de overeenkomst in een verzakingsrecht voorziet of niet :
« De consument heeft het recht aan de verkoper mee te delen dat hij afziet van de aankoop, zonder betaling van een boete en zonder opgave van motief binnen de ... werkdagen vanaf de dag die volgt op de levering van het product of op het sluiten van de dienstenovereenkomst »
of
« De consument beschikt niet over het recht om van de aankoop af te zien ».

Het beding moet in vetgedrukte letters en in een kader los van de tekst op de eerste bladzijde staan.

Opgelet, indien je het verzakingsbeding niet vermeldt, wordt het product of de dienst geacht geleverd of verleend te zijn zonder voorafgaande vraag van de consument. De verkoop zal bijgevolg worden gelijkgesteld met een gedwongen verkoop, met dit belangrijke gevolg: de consument zal niet verplicht zijn om het door jou geleverde product terug te geven en al evenmin om het te betalen !


Vanaf welk ogenblik kan ik zeker zijn dat de klant niet meer op zijn aankoop zal terugkomen?

De klant beschikt over een termijn van 7 werkdagen om van zijn aankoop af te zien. Onder werkdagen wordt verstaan alle dagen van de week, met uitzondering van de zon- en feestdagen. Indien de termijn op een zaterdag verstrijkt, wordt die verlengd tot de eerste daaropvolgende werkdag.

Indien je dat wil, kan je aan je klanten een langere verzakingstermijn toekennen (bijv. 10 of 15 dagen). Maar je kan in geen geval een termijn opleggen die minder dan zeven werkdagen bedraagt.

Vóór het verstrijken van de termijn moet de klant zijn intentie om te verzaken aan de overeenkomst aan jou hebben bekendgemaakt. Die bekendmaking kan geschieden via een aangetekend schrijven, per fax, per telefoon of via e-mail. Je hebt niet het recht om in je algemene voorwaarden te eisen dat de bekendmaking via een aangetekend schrijven aan de post moet geschieden.

Het begin van de termijn varieert naargelang de overeenkomst betrekking heeft op de levering van een product of het verlenen van een dienst.
Voor producten begint de termijn te lopen op de dag die volgt op de dag van de levering. De klant kan uiteraard ook vóór de levering van het product afzien van de overeenkomst (bijv. indien je te lang wacht met de uitvoering van de overeenkomst).
Indien het product het voorwerp uitmaakt van opeenvolgende leveringen, begint de termijn te lopen op de dag die volgt op de dag van de eerste levering.

Voor diensten begint de termijn te lopen op de dag die volgt op de dag waarop de overeenkomst werd gesloten, of op de dag die volgt op de dag waarop je een aantal inlichtingen hebt bevestigd aan je klant nadat de overeenkomst werd gesloten. Laten we aannemen dat je met een klant een dienstenovereenkomst hebt gesloten die je pas over 4 maanden moet uitvoeren. Een maand na het sluiten van de overeenkomst stuur je naar de klant de bevestiging van de wettelijk vereiste inlichtingen. De verzakingstermijn begint bijgevolg te lopen op de dag die volgt op de dag waarop je aan de klant de inlichtingen hebt bevestigd, en niet op de dag die volgt op de dag waarop de overeenkomst werd gesloten. De termijn mag in geen enkel geval meer dan drie maanden bedragen, te rekenen vanaf de dag waarop de overeenkomst werd gesloten.

De verzakingstermijn kan echter tot drie maanden verlengd worden, vanaf de dag die volgt op de dag van de levering van het product of van het sluiten van de dienstenovereenkomst :


Kan de klant nog afzien van de aankoop wanneer hij de prijs reeds heeft betaald of op krediet heeft gekocht?

Of de klant de prijs reeds heeft betaald of niet, is niet van belang, want hij beschikt over een verzakingsrecht. Indien hij reeds heeft betaald en afziet van de overeenkomst, ben je verplicht om hem binnen de dertig dagen terug te betalen zonder kosten. We wijzen erop dat de wet in principe bepaalt dat van de consument geen enkele betaling mag worden geëist vóór het verstrijken van de verzakingstermijn. In de praktijk ben je verplicht om aan de klant ten minste een andere wijze van betaling voor te stellen dan de voorafbetaling om hem de keuzemogelijkheid te laten.

Als de klant je product of dienst op krediet heeft besteld, kan hij toch nog afzien van zijn aankoop. Hij kan eveneens afzien van het krediet dat hij rechtstreeks met jou heeft afgesloten, zonder kosten of schadevergoeding. Dat geldt eveneens indien de overeenkomst gesloten werd met een maatschappij die, in overleg met jou, instaat voor de financiering van de producten of diensten die jij levert. De verzaking aan de kredietovereenkomst geschiedt binnen de termijnen en volgens de modaliteiten voorzien voor overeenkomsten op afstand.


Mag ik een schadevergoeding of een rechtvaardiging eisen indien de klant afziet van zijn aankoop?

Geen van beide.

Het verzakingsrecht is gratis. Dat betekent dat geen schadevergoeding mag worden geëist van de klant indien die beslist om zijn verzakingsrecht uit te oefenen.

Bovendien mag de klant zijn verzakingsrecht uitoefenen zonder daarbij enige uitleg of reden te verschaffen. Je mag van hem geen enkele rechtvaardiging eisen. Indien je om commerciële redenen toch de reden wil kennen waarom de klant van mening is veranderd, mag je hem die vragen, maar je moet hem daarbij wel vertellen dat hij niet verplicht is om te antwoorden.


Mag de klant de terugbetaling eisen van de terugzendkosten van het product waarvan hij afziet?

Gewoonlijk zijn de terugzendkosten van het product ten laste van de klant.

De klant mag de terugbetaling van de terugzendkosten slechts in de twee volgende gevallen eisen:


Mag ik in mijn algemene voorwaarden grenzen stellen aan het recht van de klant om af te zien van de overeenkomst?

In geen geval. Het is verboden om de bescherming te beperken die de wet aan de consument toekent. Je mag aan de consument wel extra voordelen toekennen.

Zo mag je in geen geval:


Praktische fiche opgesteld door het CRID, onder de coördinatie van Marie Demoulin.