PRAKTISCHE FICHES

Internauten

Digital Rights Management (DRM)

• Wat is DRM?
• DRM-toepassingen
• DRM-technieken
• Digital Millennium Copyright Act
• DRM voorstanders
• DRM tegenstanders
• DRM en muziek via het Internet
• Meer weten over DRM?

Wat is DRM?

Digital Rights Management (DRM) is de overkoepelende term om een reeks technologieën aan te duiden die dienen om vooraf gedefinieerde afspraken over de controle tot de toegang tot digitale muziek, software en andere digitale data te doen naleven. Vanuit technisch standpunt verzorgt DRM onder andere de beschrijving, de analyse en de gelaagdheid van digitale werken. In de meest brede betekenis van het woord verzorgt DRM met andere woorden het complete management van digitale werken. Kortweg zouden we DRM kunnen omschrijven als een technische en contractuele regulering van digitale rechten. Deze regulering vindt haar oorsprong in de behoefte om auteursrechten te beschermen in een digitaal milieu, waar verspreiding van dit materiaal steeds makkelijker wordt, met alle gevaren op schendingen van auteursrechten vandien.

DRM dient te worden onderscheiden van ‘copy protection’ en van andere technische beschermingsmaatregelen (‘technical protection measures’, TPM). Deze twee begrippen verwijzen naar applicaties die het gebruik van en de toegang tot inhoud van digitale media controleren en/of beperken op elektronische dragers die deze applicaties meedragen. Hierbij denken we aan de ‘copy control’ systemen om het kopiëren van cd´s tegen te gaan.

DRM-toepassingen

Eén van de eerste voorbeelden van een DRM systeem is het ‘Content Scrambling System, (CSS)’ dat gebruikt wordt voor DVD´s. Data op een DVD is namelijk op zo een manier gecodeerd, dat ze alleen kan worden geconsulteerd door gebruikt te maken van een ‘encryption key’, die door het DVD Consortium geheim is gehouden. Opdat de producent van een DVD-speler vervolgens toegang tot deze sleutel zou kunnen krijgen, dient hij een licentieovereenkomst aan te gaan met het DVD Consortium. Op deze manier kan het Consortium bepalen dat sommige functies niet mogen worden toegelaten op DVD-spelers en dat door een speler, onder andere, geen digitale output mag worden gegenereerd die gebruikt zou kunnen worden om kopieën van hoge kwaliteit te maken.

DRM-technieken

Tot op vandaag is er nog geen DRM-systeem terug te vinden dat geslaagd is in de uitdaging om de bezitter van de auteursrechten te beschermen, zonder daarbij de gebruiksmogelijkheden en/of rechten van de rechtmatige koper van het werk te schaden. Twee technieken en hun respectieve beperkingen ter illustratie:
 

• CSS: Beperkt de rechten van de eerste koper van de media, zoals de mogelijkheid om compilaties te maken of de mogelijkheid om kopieën te maken voor persoonlijk gebruik. Het maakt het ook onmogelijk om dvd's op computers af te spelen, ook al blijkt het eerder gemakkelijk te zijn om deze beperking te ontwijken. Uit recente analyses van het CSS algoritme is namelijk gebleken dat er lekken bestaan die gebruikt kunnen worden om sommige ingeperkte rechten terug te winnen. Daarom heeft men een aanpassing aan het CSS algoritme doorgevoerd, dat men DeCSS heeft genoemd en dat het maken van volwaardige kopieën wél toelaat.



• ’Digital Watermarking’: Maakt het mogelijk om unieke, verborgen data, zoals een unieke CD ID te plaatsen op de drager van de digitale media. Op deze manier kan op de plaats van de verkoop een database worden aangemaakt met de gegevens van de kopers van de media. Deze werkwijze zorgt er niet voor dat de media kunnen worden gekopieerd, maar het zorgt er wél voor dat alle kopieën van het origineel, diezelfde verborgen data meekrijgen. Indien er dus illegale kopiëen zouden worden verspreid, bijvoorbeeld via een p2p netwerk, zou men het unieke ID kunnen nagaan om de oorspronkelijke koper te identificeren. Het grote minpunt van dit systeem is dat de koper gemakkelijk een valse naam zou kunnen meegeven bij de aankoop van het origineel. Bovendien zou de kopieerder iemand kunnen zijn die het origineel op rechtmatige wijze van de oorspronkelijke koper heeft gekocht, zou het origineel gestolen kunnen zijn geweest, … .

Digital Millennium Copyright Act

In verschillende landen en op verschillende niveaus zijn ondertussen wetgevende ideeën naar voren geschoven om DRM wettelijk te onderbouwen. Sommige van deze voorstellen zijn gestoeld op de basisvoorwaarde stellende dat alle computersystemen voorzien zouden moeten zijn van de nodige middelen om met DRM om te kunnen gaan.

De ‘Digital Millennium Copyright Act’ werd reeds in 1998 in de Verenigde Staten aangenomen, in de hoop een regeling te kunnen hebben die ook kon volstaan voor al hetgeen aan DRM gelinkt werd. Centraal hierbij was de regeling die het ‘ontwijken’ van DRM systemen strafbaar stelde. Een grote rol bij de invoering van deze regeling werd gespeeld door het lobbywerk van het DVD Consortium. Uiteindelijk werd deze wet zonder al te veel discussie en overleg ingevoerd, omdat ze een hoofdzakelijk technische materie leek te behandelen. Al vlug werd echter duidelijk dat de ‘Digital Millennium Copyright Act’, onder andere omwille van constitutionele bezwaren, op een niet zo solide basis rustte. En de oppositie wordt vandaag de dag steeds groter omdat er veel dvd-spelers terug te vinden zijn die de beperkingen van het DVD Consortium ontwijken. Bovendien is er geen enkele wettelijke regeling die bijvoorbeeld verbiedt dat een Amerikaan een dvd-speler zou kopen die voorzien is om voor Europa gecodeerde dvd's af te spelen in de Verenigde Staten.

DRM voorstanders

De voorstanders van DRM stellen dat het design en de operationele context van DRM voldoende gekend is en dat de software voor DRM voldoende is ontwikkeld, opdat de toepassingen op DRM geen ongemakken zouden veroorzaken voor de gebruikers, voor deze hun computers en voor zij die daarvan afhangen. Daarnaast wordt tevens gesteld dat de makers van digitale werken de mogelijkheid zouden moeten hebben om de distributie van deze werken te controleren. Ook zouden ze zeggenschap moeten kunnen hebben over de mate waarin er kopieën worden gemaakt en over (in zekere mate) de doeleinden waarvoor deze kopieën worden gemaakt. Een gebrek aan controlemogelijkheden, zo stellen de DRM voorstanders, zou een tempering op de creativiteit van de makers van deze werken teweeg brengen.

DRM tegenstanders

Er is door de jaren heen een grote weerstand tegen het gebruik van DRM voor het beheer van digitale media ontstaan. Twee bijdragen die de kern van dit dispuut dragen, zijn: John Walker, "The Digital Imprimatur: How big brother and big media can put the Internet genie back in the bottle", en Richard Stallman, "The Right to Read".

De volgende punten kunnen naar voren worden geschoven om het gebruik van DRM niet toe te laten:

• DRM kan gezien worden als een handelsbarrière in het kader van een vrije markt.
  
  
• DRM kan vanuit geschiedkundig perspectief af te raden zijn omwille van beperkte toegankelijkheid voor geschiedkundigen. DRM is namelijk zó geconcipieerd dat de digitale media die erdoor wordt beschermd, alleen toegankelijk is op de drager waarvoor ze ontworpen is. DRM is zo ook een beperking op vlak van het bijhouden van archieven: het is namelijk helemaal niet zeker dat ik met een computer uit de toekomst toegang zal kunnen krijgen tot een huidig werk dat door DRM wordt beschermd.
  
  
• DRM kan in conflict komen met eigendomsrechten in de gevallen waarbij DRM de controle overneemt van de drager van de digitale media die door DRM wordt beheerst, zoals een door DRM beschermd Mp3-bestand. Het beperkt hierbij de werking van de speler, onafhankelijk van de wensen van de gebruiker. Het maakt zo ook een inbreuk op het volwaardige eigendomsrecht van de eigenaar van de drager van de digitale media.
  
  
• DRM is, ten slotte, opgenomen in bepaalde wettelijke regelingen in de VS, zoals in de Sarbanes-Oxley Act. Hierbij speelt DRM de rol van opvolger van de processen op de verschillende bestuur- en beslissingniveaus. Zodoende is het mogelijk om na te gaan op welk niveau een eventuele aansprakelijkheid dient te worden gelokaliseerd. We noemen dit ook wel ‘audit trails’. Op sommige van deze niveaus is, om duidelijke redenen, dergelijke opvolging onwenselijk, alleen al omwille van bijvoorbeeld geheimhouding.