Podcasting is op korte termijn razend populair geworden. Eigen
geluidsopnames, met elk mogelijk denkbare inhoud, kunnen ermee met de rest
van de wereld worden gedeeld. Van de fanatieke blogreporter tot de
buurtkomiek met zijn moppentrommel, iedereen met een pc op de zolderkamer
kan het wereldpodium beklimmen.
Podcasting is een samentrekking van ‘iPod’, de draagbare MP3-speler van
Apple, en ‘broadcasting’. Alhoewel de technologie niet alleen bruikbaar is
met de iPod, was het succes van de iPod een belangrijke stap in de
ontwikkeling van podcasting. ‘Podcasting’ staat, in de meest strikte zin van
het woord, voor een systeem waarin zogenaamde ‘podcasters’ audiobestanden
(meestal in Mp3 formaat) met discussies, radioshows, muziekprogramma’s, en
dergelijke meer, beschikbaar stellen via het Internet. Daarenboven wordt
hieraan een RSS-feed aan toegevoegd, die een verwijzing bevat naar de
MP3-bestanden en die automatisch verwerkt kan worden door specifieke
software om podcasts als het ware op te sporen: de ‘podcast-aggregators’ of
‘podcatchers’. Deze laatste downloaden die audiobestanden dan automatisch
naar een computer of Mp3-speler waarop de bestanden beluisterd kunnen
worden.
In de breedste zin van het woord staat ‘podcasting’ voor het verspreiden van
digitale bestanden die door speciale programma’s afgehaald worden om ze
later te gebruiken. Dus dit kan audio zijn (MP3, Windows Media, Real Media),
video (MPEG, DivX, QuickTime, …) of software. De huidige podcastscene heeft
iets van de geest en het enthousiasme van de eerste radiopiraten, en
gebruikt als lijfspreuk de uitdrukking ‘Almost Live Radio’.
Om een podcast te kunnen beluisteren heb je om te beginnen een
zogenaamde ‘podcast-aggregator’ of ‘podcatcher’ nodig. Die bestaan in
verschillende geuren en kleuren, maar het voornaamste onderscheid kan je maken
tussen enerzijds aggregators in de vorm van software (een programma dat je dient
te downloaden en te installeren op je computer) en anderzijds online aggregators.
Vooral de aggregators in de vorm van software worden het meest gebruikt. De
bekendere software voor podcasting is te vinden op de volgende websites:
Doppler,
Ipodder Lemon en
nimiq. De betere online aggregators zijn
Podfeed en
Podnova.
Wanneer je werkt met software, dien je de installatieprocedure te volgen, zoals
beschreven op de websites van deze aggregators. Vervolgens wil je een podcast
beluisteren: hiervoor moet je eerst een keuze maken uit het ondertussen brede
aanbod aan podcasts. Hieronder hebben we er enkele vermeld. Op de website van
een dergelijke podcast klik je vervolgens het RSS-feed logo aan en kopieer je de
RSS-feed in de daartoe voorziene ruimte van je podcast aggregator.
Een podcast maken is een iets technischere aangelegenheid. Het begint
allemaal met een geluidsopname (in de veronderstelling dat je eigen werk wenst
te verspreiden) die meestal in Mp3 formaat wordt gemaakt. Over hoe een
geluidsopname moet worden gemaakt staan we hier niet stil. De volgende fase is
het beschikbaar stellen van die geluidsopname aan het publiek via het Internet.
Hiervoor dien je het geluidsfragment op een server te plaatsen. Van belang
hierbij is de hoeveelheid serverruimte. Want ook al worden dankzij de
Mp3-compressie audiobestanden enorm verkleind, kunnen deze bestanden toch nog
aardig groot worden. Voldoende ruimte op die server is dus een must.
Uiteindelijk dien je het bestand dat je eventueel gecomponeerd hebt te uploaden
naar die server. Hiervoor bestaan er verschillende FTP-programma´s.
De laatste fase in het klaarstomen van een podcast, bestaat in het voorzien van
je bestand dat je wilt podcasten van een RSS-feed. Dit kan grofweg op twee
manieren: via een weblog of door zelf een RSS-feed te schrijven. Gezien de
tweede manier eerder technisch van aard is, staan we hier alleen stil bij de
eerste manier.
Een element van een RSS-feed is een zogenoemde 'enclosure'. Daardoor kunnen
bijlagen (bestanden) worden toegevoegd. Het principe is vervolgens eenvoudig: u
linkt in een weblogberichtje naar uw Mp3-bestand en uw blogprogramma maakt er
een enclosure van. En op deze RSS-feed, inclusief de enclosure, kunnen uw
luisteraars zich abonneren.
|
Nederlandstalige podcasts: |
Franstalige podcasts: |
Internationale podcasts: |
Sabam, de Belgische auteursrechtenvereniging, heeft, specifiek voor podcasts,
een experimentele tariefformule in het leven geroepen. Deze regeling (die is
ingevoerd met terugwerkende kracht) loopt vanaf 1 juli 2005 tot 31 december
2006.
In tegenstelling tot in Nederland, kiest SABAM niet voor een bijkomende
vergoeding bovenop de al bestaande omroeptarieven, maar roept het een nieuwe
tariefstructuur in het leven. De reden is volgens SABAM eenvoudig: de specifieke
eigenschappen van podcasting vereisen ook een eigen auteursrechtelijke regeling.
SABAM onderscheidt drie tarieven, afhankelijk van de soort podcast. Hoe hoger
het aandeel van het SABAM-repertoire in de totale duurtijd van de podcast, hoe
hoger de vergoeding die de auteursrechtenvereniging aanrekent.
De experimentele regeling dekt geen van de naburige rechten zoals erkend bij de
Wet van 30 juni 1994 betreffende de auteursrechten en de naburige rechten. De
makers van een podcast dienen in dit verband nog steeds de nodige formaliteiten
(zoals het verkrijgen van een eventuele toestemming) te vervullen.
Sabam stelt wel dat het nog zoekt naar een soepele oplossing voor artiesten die
met hun eigen podcast hun muziek willen promoten, de zogenaamde ‘artistic
podcasts’. Het probleem hierbij is dat Sabam een bijdrage zou vragen van de
artiesten waar ze net de belangen van verdedigt en die ze vertegenwoordigt. De
vereniging onderzoekt verder ook de mogelijkheden van rechtenbeheer (DRM,
‘digital rights management’) in podcasts om de illegale verspreiding van muziek
tegen te gaan.
Tarief A is van toepassing voor podcasters die geld verdienen met het
aanbieden van hun podcast, bijvoorbeeld inkomsten uit reclame, sponsoring of
abonnementen. Zij betalen een percentage van vier tot tien procent op de
netto-omzet, met een gegarandeerd minimum dat wordt berekend volgens tarief
B of C. Ook al is uw podcast geen commercieel succes, u zal toch met een
minimumbedrag over de brug moeten komen.
Tarief B richt zich op podcasts van programma's waarvoor reeds een
SABAM-licentie werd afgeleverd, bijvoorbeeld programma's die via radio of
een internetstream worden aangeboden. Deze tarieven schommelen tussen 15
euro en 37,50 euro per RSS-feed per uur.
Tarief C is bedoeld voor ‘podcast-only’ programma's, zijnde programma's die
enkel via een podcast worden verspreid. De minimumvergoeding per RSS-feed
per uur varieert tussen 25 euro en 75 euro.
Een samenvatting van de experimentele tarieven voor podcasting kunt u
hier
in PDF-formaat downloaden.
Er bestaat natuurlijk ook nog steeds de mogelijkheid om, bij wijze van
gratis alternatief, zelf muziek te componeren en te verspreiden via een
podcast. Op het Internet zijn her en der gratis te downloaden samples,
jingles en liedjes te vinden die in een eigen compositie verwerkt kunnen
worden: http://www.garageband.com,
www.epitonic.com en
www.opsound.org kunnen
daarbij misschien helpen.